De banaliteit van ironie

De banaliteit van ironie
De vraag is niet of publiek-private samenwerking goed of fout is, de vraag is welke implicaties dit heeft voor de publieke integriteit van musea.
Met een minzame glimlach las ik de reactie van Karin van Gilst, algemeen directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, op mijn opinie (Trouw, 17 september). Van Gilst (Trouw, 20 september) meent dat het Stedelijk geen reden heeft om te twijfelen aan het geld van Stichting Ammodo. Dit cultuurfonds treedt op als beneficiair van het museum en van andere culturele instellingen. In mijn opinie schreef ik dat Ammodo met geld uit de pensioenpot van havenarbeiders niet onwettig in het leven is geroepen en dat wordt door Van Gilst nogmaals driftig benadrukt. Ze concludeert dan ook dat het geld niet besmet is en daarmee houdt het Stedelijk de hele discussie voor gesloten.
Deze reactie is tamelijk opmerkelijk, omdat het Stedelijk zodoende aangeeft niet verder in dialoog te willen treden. Ironisch genoeg heeft dit museum als één van de missie- en visie-speerpunten het publiek ‘actief te betrekken, te inspireren en uit te dagen, met de intentie om nieuwsgierigheid, dialoog, kritiek en zelfreflectie te stimuleren, binnen én buiten zijn muren.’
Hoewel mijn actieve stem van buiten de museummuren met enige vertraging dan toch is aangekomen —ik had voordien de kwestie Ammodo tevergeefs aangekaart, evenals bijvoorbeeld journalistiek onderzoeksplatform Follow the Money—, ben ik niet zozeer op zoek naar een schuldvraag. Het gaat mij er niet om of het Stedelijk goed of fout is geweest. ‘Against the charitable gesture there is no defence’ zei de dichter Samuel Beckett ooit. Mijn voornaamste, maar kennelijk ongehoorde standpunt is eerder dat er een debat moet komen. De politiek, fondsen, donateurs, sponsors, kunstenaars, musea en het publiek zouden rond de tafel moeten gaan zitten over de herkomst van private steungelden en de ethiek rond het aannemen daarvan. Vooral omdat het Stedelijk beweert kritiek hoog in het vaandel te hebben, dacht ik juist daar een luisterend oor te vinden. Het gaat mij dus om een dialoog over de toekomst van publiek-private samenwerking op het gebied van kunst en cultuur en de uitwerking daarvan op de integriteit van musea. Hoe dienen publieke kunstinstellingen met die situatie in de toekomst om te gaan? En in hoeverre behouden die instellingen hun publieke karakter?
Uit het artikel ‘Who funds the arts and why we should care’ (Financial Times, 19 september) blijkt dat ook veel internationale kunstprofessionals deze dialoog op de culturele agenda plaatsen. Met terugtredende overheden neigen culturele instellingen en organisaties in sterke mate afhankelijk te worden van particuliere partijen. De curators van de São Paulo Biennale menen bijvoorbeeld dat de herkomst van privaat steungeld een ‘dramatische impact heeft op het veronderstelde “onafhankelijk” curatoriale en artistieke narratief van een event’. Met andere woorden, geld stinkt niet maar corrumpeert wel. Ironisch genoeg is één van die curators Charles Esche, directeur van het Van Abbemuseum in Eindhoven dat ook steun van Ammodo ontvangt. In zijn rol als curator in São Paulo vraagt hij nadrukkelijk om een verplichting tot openheid van private steungelden en noemt transparantie essentieel: ‘So far it’s happening as a struggle rather than a protocol. It needs to become a protocol.
Het geval wil nu dat ik naar aanleiding van mijn opinie door het radioprogramma ‘Nooit meer slapen’ van de VPRO ben geïnterviewd. Dit programma had ook het Van Abbemuseum om een reactie gevraagd. Maar helaas kwam dit museum met eenzelfde soort gesloten statement als dat van het Stedelijk. Wij zien niets verkeerds in steun van Ammodo en daarmee basta. Terwijl het openhouden van de discussie rond particuliere steungelden en de implicaties hiervan voor de publieke integriteit van musea enkel alles is waar ik, en met mij vele anderen in het cultuurveld, om vraag.

esche Marlene-Dumas-and-David-Zwirner-in-front-of-self-portrait-The-Sleep-of-Reason-2009-press-preview-for-Against-the-Wall-David-Zwirner-2010 2014 September 17. Trouw. Havenarbeiders dupe van expositie Dumas. by suki2014.09.18 metropolis m - fresh signals - ammodo stedelijk

Advertisements

Bring ur own Sh#t

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: